เมื่อลูกน้อยของคุณเริ่มหัดพูดได้ใหม่ๆ พวกเขามักจะชอบพูด และพูดไปเรื่อยๆ คิดอะไรออกก็พูดอย่างนั้น ลูกแค่อยากจะบอกให้เรารู้ทำนองว่า “นี่ไงหนูสังเกตเห็นอะไรที่แปลกน่าสนใจ จึงสงสัยว่าทำไมถึงเป็นแบบนั้น” นั่นแสดงให้เห็นว่าลูกของเราเป็นเด็กช่างสังเกต อยากรู้อยากเห็นอยากเข้าใจความเป็นไปของโลกนี้ และการสื่อสารความคิดเรากับลูกนั้นย่อมเป็นสิ่งที่ดี ลูกเราจะได้อุ่นใจและแน่นอน เราไม่ควรตำหนิดุด่าว่าลูก เพราะลูกย่อมทำไปโดยรู้เท่าไม่ถึงการณ์
สอนลูกพูด
เมื่อลูกพูดเป็นก็จะพูดทุกสิ่งที่คิด เราสามารถเรียนรู้นิสัยของลูก และแนะนำวิธีการพูดกับพวกเขาได้

1. สอนลูกเมื่อเจอสถานการณ์นั้น ควรตอบรับลูกเบาๆ และหากจำเป็นต้องขอโทษหรือทำให้คนที่ถูกพูดถึงรู้สึกดีขึ้นก็ควรจะทำ ค่อยพาลูกออกจากผู้คนเมื่อทำได้ และเมื่ออยู่กันสองต่อสองควรสอนลูกให้เข้าใจทันทีที่เกิดเหตุ เพราะเด็กจะลืมง่ายถ้าขืนเราปล่อยไว้นานจนกลับถึงบ้าน ลูกอาจไม่ได้สนใจผลในการสอนตอนนั้น ทั้งนี้พ่อแม่พึงเข้าใจไว้ว่าอาจต้องสอนอีกหลายครั้งกว่าจะซึมซาบและเข้าใจจริงๆ

2. สอนให้ลูกรู้ว่าสิ่งที่พูดไปนั้นไม่เหมาะสม โดยให้รู้ว่า “คำพูดสามารถทำให้คนเจ็บได้” คนที่ลูกพูดถึงอาจจะกำลังรู้สึกเสียใจหรืออับอายขายหน้าเพราะคำพูดของเขา พ่อแม่อาจจะลองยกตัวอย่างเพื่อจะโยงคำพูดกับความรู้สึกให้ลูกเข้าใจ เช่น ถ้ามีคนพูดคำบางคำเกี่ยวกับเขา จะรู้สึกอย่างไร “ถ้าลูกเกิดหกล้ม ปากเจ่อ ปากบวม แล้วไปเจอเพื่อนๆ เพื่อนมาชี้ที่ตัวลูกและพูดว่า “ทำไมเธอปากบวมเจ่อดูตลกอย่างนั้นล่ะ” ลูกจะรู้สึกอย่างไร

3. สอนให้ลูกชื่นชมความแตกต่างของปัจเจกบุคคล ความงดงามและคุณค่าของคน ไม่ว่าจะรูปร่างหน้าตาจะเป็นอย่างไรก็ตาม ลองหาหนังสือหรือวีดีโอให้ลูกดูเพื่อเปิดโลกทัศน์ เช่น We’re different, We’re the Same (Sesame Street), นิทานเจ้าหญิงกับอสูร Beauty and the Beast เป็นต้น

4. เวลาพูดถึงใคร ควรจะระมัดระวังคำพูดของเราด้วย ไม่ควรหลุดคำพูดเชิงการวิพากษ์วิจารณ์ในทางที่ไม่เหมาะสมให้ลูกได้ยิน อย่าลืมบอกลูกด้วยว่า“คราวหลังคิดอะไร ลูกบอกแม่ได้ แต่กระซิบเบาๆ เสียก่อน หรือถ้าให้ดีเก็บความสงสัยไว้ในใจและไว้คุยกับแม่เวลาอยู่ด้วยกันสองคนดีกว่านะ” ผมเชื่อว่าเด็กทุกคนจะเข้าใจ

5. หัดให้ลูกเฝ้ามองและสังเกตผู้คนรอบตัวโดยไม่ต้องออกความเห็นออกมาในทันที ค่อยๆ เตือนกันไปสอนกันไปเรื่อยๆลูกของคุณจะเข้าใจโลกมากขึ้นรู้จักยับยั้งชั่งใจ คิดก่อนพูดว่าอะไรควร อะไรไม่ควร เข้าใจและยอมรับความแตกต่างของผู้คนทั้งเรื่องรูปร่างหน้าตา ด้านความคิดความอ่านจะดีขึ้น ซึ่งเป็นทักษะที่เป็นประโยชน์อย่างมากสำหรับลูกของคุณต่อไปในอนาคต

การสอนลูกให้คิดก่อนพูดเป็นสิ่งที่จำเป็นอย่างยิ่งนะครับ เนื่องจากเมื่อเด็กโตไปต้องอยู่ในสังคม หากลูกของคุณพูดไม่เข้าหูคน คนอื่นก็ไม่อยากจะคบด้วย อีกทั้งการสอนเด็กต้องค่อยๆ สอนอย่างค่อยเป็นค่อยไป ผู้สนอต้องใจเย็นนะครับ เพราะการสอนที่เด็กที่กำลังหัดพูดนั้นเด็กยังพูดไม่เป็นมาก่อน แต่เมื่อใดที่เด็กพื้นฐานดีแล้ว ในอนาคตพวกเขาย่อมเข้าสังคมได้ไม่ยากเลยครับ